De politieke geschiedenis van het land kenmerkt zich door interrupciones; onderbrekingen die de tot standkoming van een gezonde democratie onmogelijk maakten. Staatsgrepen, dictatoriale regimes, kolonialisering van de economie en corruptie. Pas sinds 1982 worden er vrije verkiezingen gehouden. Argentinië wordt daarom door Argentijnen soms een “jong land” genoemd.
Met het politiek stelsel nog in de kinderschoenen is stabiliteit niet gewaarborgd. Sinds de jaren tachtig bewandelt Argentinië een moeilijke weg naar politieke stabiliteit en transparantie.
Hoe werkt de huidige democratie van Argentinië?
In Argentinië vervult de president de rol van staats- en regeringshoofd en is tevens de hoogste bevelhebber van het leger.
Wetgeving vindt plaats in het Congreso, bestaande uit de Senado (72 zetels) en de Cámara de Diputados (257 zetels). Eén derde van alle zetels moet door vrouwelijke senatoren en gedeputeerden worden ingevuld.
Politieke partijen
De Argentijnse politiek kent een meerpartijenstelsel. De grootste partijen zijn de Partido Justicialista (opgericht door Perón, ook bekend als de Peronisten), en de Unión Civica Radical (de oudste partij, opgericht in 1891).
De partij van Cristina Fernandez de Kirchner, de huidige presidente, het Frente para la Victoria. Samen met bondgenoten Partido Justicialista en Frente Justicialista vormen deze partijen het Kirchnerismo. Deze term wordt veel in de media gebruikt voor de politieke ideologie van de presidenten Néstor en Cristina Kirchner en hun medestanders.
De overige partijen zijn kleiner en onderling erg verdeeld. Er worden voortdurend partijcoalities gevormd, er vinden afscheidingen plaats en er worden nieuwe partijen opgericht. Er is in Argentinië sprake van een sterke personificatie van de politiek: politici worden niet zozeer gezien als vertegenwoordigers van een politieke partij. Er gaat meer (media)aandacht uit naar hun individuele imago en standpunten.
Het Kirchnerismo
Het presidentschap van wijlen Néstor Kirchner, dat aanving in 2003, wordt gezien als een nieuwe weg die een einde zou maken aan een pijnlijk verleden. Onder zijn regering zijn de oorlogsmisdaden en andere fouten uit het verleden erkend en veroordeeld door justitie. Zo is voormalig dictator Videla in 2010 veroordeeld tot levenslang.
Toen Néstor president werd stond Argentinië er in sociaal-economisch opzicht niet goed voor: meer dan 50% van de bevolking leefde onder de armoedegrens en 27% onder de minimum bestaansgrens.
Argentinië had in voorgaande jaren een omvangrijke schuld (9.8 miljard dollar) opgebouwd bij het IMF. Net als Brazilië heeft Argentinië haar schuld bij het IMF stopgezet en weigeren ze nog langer te voldoen aan de eisen en restricties die dit organisme aan de nationale beleidsvoering stelt. Mede hierdoor is er meer budget vrijgekomen voor investeringen in de nationale industrie, wat werkgelegenheid creëert.
Het Kirchernismo is gebaseerd op het Peronismo wat zich karakteriseert door het verdedigen van de arbeidersklasse. Het Kirchernismo vertegenwoordigt ook deze arbeidersklasse. De vraag is alleen of dat de beslissingen die de regering neemt altijd ten guste zijn van deze arbeidersklasse, in de hogere kringen is vriendjespolitiek een relatief normaal begrip.
Presidenta Cristina Kirchner
Cristina Kirchner werd tot presidente verkozen in 2007. Zij zet tot op de dag van vandaag het politieke beleid van haar man voort. De meest opvallende maatregelen die ze recentelijk heeft ingevoerd: kinderbijslag die wordt toegekend aan ouders op voorwaarde dat hun kinderen naar school gaan, een gratis notebook voor alle middelbare scholieren en docenten en de hervorming van de Mediawet (zie onder).
Ondanks dat haar regering met een aantal opvallende crises te maken heeft (gehad), is haar populariteit anno 2011 veel groter dan de meeste Argentijnen ooit hadden gedacht. Opmerkelijke zaken uit haar regeringsperiode zijn:
- De plattelandscrisis (crisis del campo)
In 2008 kondigde de presidente verhoogde exportbelastingen aan op de belangrijkste landbouwproducten van Argentinië, zoals sojabonen en zonnebloemolie. Deze zouden stijgen van 35% naar 44%. De landbouworganisaties organiseerden landelijke wegblokkeringen, met als eis dat de regering terug zou keren naar het oude systeem. Er werden gedurende enkele weken grootschalige protesten gehouden in het hele land, die een aantal keren in geweld uitmondden. De spanningen liepen hoog op in het Congres. Na een 17 uur durend debat in de Senaat gaf bij de beslissende stemmingsronde vicepresident Cobos zijn tegenstem de doorslag: de exportheffingen werden teruggedraaid.
- Gemanipuleerde cijfers van het INDEC
Het Nationaal Instituut voor Statistiek en Volkstelling (INDEC) is beschuldigd van manipulatie van de inflatiecijfers onder de regering Kirchner. Schuldhebbenden en schuldeisers van de staatsschuld van Argentinië zijn continue geïnteresseerd in de INDEC cijfers omdat het bepaald hoeveel rente de overheid betaald over de schuld. In 2009 en 2010 hebben onafhankelijke analyses de inflatie op een percentage vastgesteld dat drie keer hoger ligt dan het percentage dat het INDEC publiceerde.
- Beschuldigd van zelfverrijking
Openbare documenten hebben in 2009 aangetoond dat het gezin Kirchner, sinds hun machtsaanstelling in 2003 hun privérijkdommen met 710% hebben zien toenemen. De toename verkregen zij grotendeels uit landbezit in Patagonië. In een eerder gepubliceerd onderzoeksrapport van de Argentijnse Anticorruptieraad staat dat de officiële cijfers van de Kirchners niet overeenkomen. Om onduidelijke redenen heeft de rechter de zaak verworpen.
- De Mediawet
In 2009 is de mediawet hervormd. De oude mediawet stamde uit de tijd van de laatste dictatuur. Dankzij de nieuwe wet is het medialandschap, tot dan toe gedomineerd door de machtige mediagroep Clarín, weer toegankelijk voor kleine en onafhankelijke media. Bij de invoering van deze wet is de zevendaagse termijn voor debat en instemming genegeerd, wat voor veel controversie zorgde.
Verkiezingen 2011
Op 23 oktober 2011 zijn er presidentsverkiezingen. Stemmen is verplicht voor alle Argentijnen tussen de 18 en 70 jaar. In augustus zijn er voor het eerst in de geschiedenis voorverkiezingen gehouden. Presidente Cristina Kirchner behaalde toen een indrukwekkende 50,07% van de stemmen. Andere kandidaten als Ricardo Alfonsín, Elisa Carrió, Hermes Binner en Eduardo Duhalde behaalden ieder een kleine stemmenminderheid, wat de verdeeldheid onder de oppositie weerspiegelt.
De vraag is natuurlijk hoe het verder gaat als Cristina wordt herkozen?
Zal zij opnieuw vier jaar regeren als die tengere, gemaquilleerde machtsvrouw met een sterke achterban? Zal haar regering de armoede kunnen terugbrengen? Zullen veelbelovende nieuwe wetten ook weer op onbillijke wijze worden doorgevoerd? Zal de bijzondere Argentijnse economie met haar mooie groeicijfers maar verontrustende inflatiecijfers, inzakken of juist triomferen?
Het lijkt erop dat ze het huidige (economische) model zal doorzetten, de vraag is echter of dit nog wel effectief is…


















